Private Banking|Professional Solutions|Investment Management|Investment Banking|Over ons
Inloggen
Van Lanschot Kempen Logo
  • Oplossingen
  • Voor wie
  • Contact
Inloggen

Zo voorkomt u de 7 meest voorkomende psychologische valkuilen bij beleggen

Beleggen kan financieel gezien een slimme keuze zijn, maar het brengt risico’s met zich mee. Veel kostbare fouten komen doordat beleggers zich laten leiden door gevoel. Terwijl gevoel bedrieglijk is, u kunt beter kijken naar de feiten. Dit gevoel zorgt voor een aantal veelvoorkomende psychologische valkuilen waar beleggers zomaar in kunnen lopen. Maar wat zijn dit voor valkuilen? Beleggingsspecialisten bij Van Lanschot Remco Folkertsma en Koen Seegers leggen het uit.

Wat zijn psychologische valkuilen bij beleggen?

‘Mensen laten zich namelijk makkelijk leiden door emotie,’ legt Remco Folkertsma uit. ‘Onbewust spelen er allerlei psychologische factoren die ons beïnvloeden, terwijl we zelf misschien denken rationeel bezig te zijn. Dit geldt ook voor beleggen. Deze psychologische valkuilen bij beleggen zijn eigenlijk een soort voorgeprogrammeerd gedrag in de hersenen. Hier kunt u weinig aan doen, want u bent een mens. Maar de truc is dit gedrag te herkennen en het, als het mogelijk is, uit te schakelen.’

Valkuil 1: home bias

In het algemeen kiezen mensen wat voor hen bekend is. Dit geldt ook voor aandelen. ‘Beleggers hebben de neiging om aandelen te kopen van bedrijven die ze kennen,’ vertelt Remco. ‘Hier zijn ze vertrouwd mee, dus ze denken meer te weten van dit bedrijf. Home bias zorgt dat beleggers veel van dezelfde aandelen kopen, waardoor het geen goede mix meer is. Dit leidt tot een gebrek aan spreiding en dus meer risico.’

Valkuil 2: zelfoverschatting

Vraag aan een groep mensen wie zichzelf beter vindt rijden dan de gemiddelde chauffeur en 83% steekt een hand op. Terwijl dat eigenlijk niet mogelijk is. 50% doet het juist slechter dan het gemiddelde. Dit toont zelfoverschatting. Bij beleggen komt dit ook regelmatig voor.

Beleggers overschatten hun kennis en ervaring en denken dat ze het beter weten dan de markt. Dit leidt tot overhaaste en verkeerde beslissingen,’ aldus Remco. ‘En dit kost weer veel geld. Als zelf belegger kunt u het best een paar keer goed hebben, maar dan bent u niet meteen een ‘goede’ belegger. U kunt beter uw strategie bespreken met een beleggingsadviseur die u helpt met een passend plan.’

Valkuil 3: verliesaversie

Koen Seegers: ‘De pijn van het verlies is altijd groter dan de vreugde van de winst.’ In de beleggingswereld houdt dit in dat beleggers liever verlies vermijden dan winst behalen. ‘Als iemand alle bloempjes uit de tuin plukt, blijft er alleen onkruid over,’ vult Remco aan. ‘Beleggers  verkopen hun aandelen die op winst staan, dat voelt lekker. De aandelen die op verlies staan, laten ze voor wat het is, om ook geen geld te verliezen. Terwijl aandelen die het nu goed doen, het later waarschijnlijk nog beter gaan doen. Dan is het slimmer om de verlies-aandelen te verkopen.’

Valkuil 4: confirmation bias

Confirmation bias is de neiging om informatie te zoeken die het best aansluit bij uw mening. In plaats van uw mening te baseren op bestaande feiten. Dit geldt ook voor beleggers. ‘Beleggers zoeken zelf naar argumenten om hun keuze te ondersteunen,’ legt Koen uit.

Remco vult aan: ‘Beleggers kopen aandelen en kijken daarbij alleen naar informatie die hun aankoop bevestigt. Ze kopen bijvoorbeeld aandelen van een bekende supermarktketen, omdat het daar zo druk is de laatste tijd. Terwijl drukte in een plaatselijke supermarkt niets zegt over de totale performance van een bedrijf. De belegger kent het merk en geeft er zelf een bepaalde waarde aan. Objectiviteit gaat hierbij verloren.’

Valkuil 5: recency bias

Recency bias zorgt dat mensen de voorkeur geven aan recente gebeurtenissen boven historische. ‘Stel: iemand gooit drie keer achter elkaar kop. Hoe groot is de kans dat het de volgende keer weer kop is?’ vraagt Remco. ‘Het antwoord: nog steeds 50/50. Elke worp op zich is een losstaande kans. Maar door de eerdere resultaten zijn mensen geneigd te denken dat de eerste drie worpen invloed hebben.’

Hoe vertaalt dit zich naar beleggen? ‘Voor beleggers geldt dat ze recente informatie zwaarder laten wegen dan historische trends,’ legt Remco uit. ‘Doet een aandeel het nu goed? Dan blijft dat zo, denken ze. Ze kijken op microniveau naar de markt, terwijl er juist naar het grote geheel moet worden gekeken.’

Valkuil 6: hyperbolic discounting

Met hyperbolic discounting geeft iemand voorkeur aan een directe beloning over een onzekere toekomstige beloning. Wat zou u kiezen: vandaag € 100 of volgende week € 110? De meesten kiezen in dit geval de vandaag € 100, want dat is een zekerheid. ‘Zo gaat het ook met bijvoorbeeld pensioenen’, aldus Remco. ‘Wie is er op jonge leeftijd al mee bezig? Dat zijn echt weinig mensen. Terwijl vroeg beginnen, waarde oplevert voor de toekomst.’

Dit geldt ook voor veel beleggers. Nu direct een aandeel met winst verkopen of nog even wachten of het aandeel volgend kwartaal meer oplevert? Velen zullen waarschijnlijk direct tot verkoop overgaan, want dan is de winst in ieder geval gegarandeerd. Ook hier komt een langetermijnstrategie om de hoek kijken. Want door juist rustig af te wachten, is de kans groter dat het meer oplevert op de lange termijn.

Valkuil 7: de markt proberen te timen

Het is bijna onmogelijk om de beleggingsmarkt te timen en het is niet bevorderlijk voor het rendement. Door te proberen de markt te timen, loopt u namelijk het risico de beste beleggingsdagen te missen. Terwijl de beste dagen vaak juist volgen op slechte dagen.

‘Een voorbeeld is de coronacrisis’, vertelt Remco. ‘De markten stortten in en de grote namen verloren waarde. KLM bijvoorbeeld, en Shell. Dit beïnvloedde de hele beleggingsmarkt. Zou het ooit nog goedkomen? Jazeker, want iedereen ging thuiswerken en daar voeren de technologiebedrijven bijvoorbeeld erg goed op. Daardoor trok de markt weer bij en het rendement op de lange termijn weer recht.’


‘Beleggen is waarde creëren op de lange termijn,’ aldus Koen. ‘Het is niet laag kopen, hoog verkopen. U krijgt in feite een groot gedeelte van het rendement bijna cadeau door rustig te blijven en uw beleggingen door te laten lopen.’


We laten zien wat de lange termijn kan doen en wat er in de toekomst in het verschiet ligt. We geven aan waar het sentiment speelt, hoe de economische cyclus werkt en wat waardering is. Zo gaan mensen het zelf herkennen. Daarnaast maken we de afspraak: we gaan niet in paniek verkopen. We hebben een plan en daar houden we ons aan, om de ‘beste dagen’ niet te missen.’

Meer informatie

Bent u geïnteresseerd in beleggen bij Van Lanschot? Maak dan een afspraak voor een persoonlijk, vrijblijvend gesprek. Ook vindt u meer informatie over beleggen bij Van Lanschot op onze website.
Maak een afspraakMeer over beleggen bij Van Lanschot Kempen

Koen Seegers

Beleggingsspecialist

k.seegers@vanlanschotkempen.nl

Remco Folkertsma

Beleggingsspecialist
disclaimer

Risico's van beleggen

Beleggen brengt risico's met zich mee, u kunt uw inleg verliezen. De waarde van uw beleggingen is mede afhankelijk van de ontwikkelingen op de financiële markten. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Loop geen onnodig risico. Voordat u begint met beleggen, is het belangrijk dat u op de hoogte bent van de kenmerken van elk product. Meer informatie over de risico’s van beleggen vindt u in de voorwaarden die horen bij de dienstverlening die u kiest.

Om een indicatie te geven van het risico dat u met uw beleggingen loopt, gebruiken we risicoprofielen. De ‘Risicometer Beleggen’ helpt u om de risicoprofielen van verschillende aanbieders met elkaar te vergelijken op risico. Lees meer over de Risicometer Beleggen.

Bekijk ook de informatie over het Depositogarantiestelsel, het Beleggerscompensatiestelsel en bescherming van uw beleggingen door de Wet Giraal Effectenverkeer.

Volledig gefocust op uw toekomst

Private Banking
  • Kantoren
  • Ondernemers
  • Medici
  • Executives
  • Business Professionals
  • Vermogensregie
  • Voorwaarden
  • Private Banking - België
  • Private Banking - Zwitserland

PROFESSIONAL SOLUTIONS
Investment Management
INVESTMENT BANKING

© Van Lanschot Kempen NV 2023Over onsVeilig bankierenPrivacy & cookiesDisclaimer