Financiële markten

• Beleggers reageerden afgelopen week rustig op de renteverhoging van de Federal Reserve (Fed). De tienjaarsrente dook opnieuw net onder de 5%, mede dankzij de dalende olieprijs. Daarmee kwam een einde aan de opmars van de rente sinds de Amerikaanse aanval op Iran. De S&P 500 moest uiteindelijk slechts 0,1% prijsgeven.
   
• Deze monetaire verstrakking was algemeen verwacht. Belangrijker dan de renteverhoging zelf zijn echter de context waarin die plaatsvond en de begeleidende communicatie.
   
• Die context wordt gekenmerkt door een externe prijsschok vanuit de energiemarkt, die in belangrijke mate bijdraagt aan de hardnekkige inflatie. Tegelijkertijd uit de president geregeld publiekelijk zijn ongenoegen over de volgens hem te hoge rente. Tegen die achtergrond moet de door hem benoemde Fed-voorzitter de onafhankelijkheid van de centrale bank onderstrepen. Niet alleen met woorden, maar ook met daden. Voorzitter Warsh en bij uitbreiding het gehele beslissingscomité leverden, aan dat laatste een bijdrage
   
• Zo was het besluit om de rente te verhogen unaniem. Daarnaast verwacht de ‘gemiddelde bestuurder’ dat de rente langer hoog zal blijven. Ter illustratie: voorheen voorzag de Fed voor eind 2028 een rente van 3,4%, nu is dat 3,9%.
   
• Deze renteprojectie sluit ook aan bij de toonzetting van de bredere communicatie. Warsh presenteerde de renteverhoging als ‘een’ stap richting een gedisciplineerder monetair beleid. Dat suggereert dat er meer kan volgen. Bovendien legde hij veel nadruk op de weerbaarheid van de Amerikaanse economie. Dat impliceert dat niet alleen de gestegen energieprijzen de basis vormen voor een strenger rentebeleid. Sterker nog: de expliciete verwijzing naar de oorlog in het Midden-Oosten verdween uit het persbericht en werd vervangen door de algemenere term ‘geopolitieke ontwikkelingen’.
   
• Deze ontwikkelingen wijzen al enkele jaren in de richting van geopolitieke fragmentatie, een structurele trend die niet snel zal verdwijnen. Handelsbelemmeringen, investeringen in energieonafhankelijkheid en defensie en een ruimer begrotingsbeleid als gevolg van die investeringen zullen de inflatie en rente op een hoger niveau houden dan wij lange tijd gewend waren. Het tijdperk van extreem soepel monetair beleid, dat liep van de financiële crisis tot het einde van de pandemie, is voorbij. Daarbovenop komt de massale, door kunstmatige intelligentie (AI) aangejaagde vraag naar kapitaal vanuit de technologiesector. Ook die draagt bij aan de inflatie- en rentedruk.
   
• Hoe dan ook lijken beleggers, zoals al aangestipt, vooral tevreden dat de Federal Reserve zich niet laat leiden door de wensen van het Witte Huis en zich op haar mandaat richt: een evenwicht tussen prijsstabiliteit en een sterke economie. Een hogere rente vormt in de praktijk weliswaar tegenwind voor de financiële markten, maar aandelen kunnen die aan zolang de bedrijfscijfers sterk blijven. Dat is momenteel het geval. De verwijzing van Warsh naar het solide economische beeld ondersteunt die vaststelling. Een concrete illustratie daarvan waren afgelopen week de sterke kleinhandelsverkopen in augustus.
   
• De markt waar de positieve reactie op het optreden van de Fed wellicht het duidelijkst zichtbaar was, was de valutamarkt. De dollarindex, die de dollar afzet tegen de valuta van de belangrijkste handelspartners, steeg met 1,1%. De twijfels over de onafhankelijkheid van de centrale bank en de wereldwijde status van de dollar, die na Liberation Day in april 2025 sterk opliepen, ebben weg.
  
   

De koersontwikkeling betreft de vijf handelsdagen tussen de slotkoersen van vrijdag 11 en vrijdag 18 september.
 

Macro-economische ontwikkelingen

De (verwachte) cijfers

Verenigde Staten en eurozone

• De belangrijkste publicaties op de macro-agenda van zowel de Verenigde Staten als de eurozone zijn de nieuwe PMI-inkoopmanagersindices.
   
• In de eurozone moeten die bevestigen dat de economie de hogere energieprijzen relatief goed doorstaat.
   
• De Amerikaanse PMI’s weerspiegelden de afgelopen maanden het solide economische klimaat. Naar verwachting blijft dat zo. Daarbij letten wij vooral op de onderliggende prijsbarometers.
   
• Daarnaast verschijnen in de Verenigde Staten de orders voor duurzame goederen in augustus. Die moeten inzicht geven in de investeringsbereidheid van ondernemers.
   
• Tot slot is er de top tussen Trump en Xi, waarbij onder meer de handelsrelaties op de agenda staan.
   

 

Belangrijke macro-economische publicaties

Van 21 tot en met 25 september

Publicatiedag	Regio	Publicatie van	Periode	Consensus
Woensdag	Eurozone	PMI Manufacturing (flash)	Sep	52,9
		PMI Services (flash)	Sep	51,7
	VS	PMI Manufacturing (flash)	Sep	53,6
		PMI Services (flash)	Sep	56,0
Donderdag	Duitsland	IFO-indicator	Sep	89,2
Vrijdag	VS	Orders duurzame goederen MoM	Aug	-0,5%