Financiële markten

• De afgelopen week galmden de strenge woorden van Fed-voorzitter Warsh nog na op de obligatiemarkten. De markt schat de kans op een renteverhoging in september op iets meer dan 50%. Een renteverhoging voor het einde van het jaar wordt als redelijk zeker beschouwd.
   
• Door het toegenomen vertrouwen dat de Fed de inflatie niet op zijn beloop zal laten, bleef het rustig op de obligatiemarkten. De korte rentes in de VS waren nagenoeg onveranderd, terwijl de lange rentes iets opliepen door hogere olieprijzen en sterke economische cijfers. In Duitsland waren lichte rentestijgingen te zien, terwijl de risico-opslagen op Franse en Italiaanse staatsobligaties onveranderd bleven.
   
• Nu alle inkoopmanagersindices zijn gepubliceerd, ontstaat het beeld van een industriële sector die er wereldwijd degelijk voor staat. Het vertrouwen is hoger in geïndustrialiseerde landen dan in opkomende markten, maar in beide regio’s is sprake van groei.
   
• De industrie in de eurozone liet in augustus een mooie verbetering zien. Vooral de stijging in Duitsland was opvallend. De dienstensector staat er wereldwijd zelfs nog wat beter voor. In de eurozone bleef het vertrouwen vrijwel onveranderd, terwijl het vertrouwen van Amerikaanse ondernemers in de dienstensector verbeterde tot het hoogste peil sinds december 2024.
   
• Dit alles is tekenend voor de weerbaarheid van zowel de wereldeconomie als de eurozone tegen de geopolitieke schokken van het afgelopen halfjaar. Het is bovendien een reden om uit te gaan van aanhoudende groei.
   
• In de VS bevestigden de ISM-indicatoren dit beeld. Deze maandelijkse enquêtes van het Institute for Supply Management (ISM) meten de stemming onder inkoopmanagers in de industrie en dienstensector en geven daarmee een indicatie van de economische activiteit. Een stand boven de 50 wijst doorgaans op groei, een stand daaronder op krimp.
   
• Omdat nauwelijks veranderingen werden verwacht, was de daling van de indicator voor de industrie een tegenvaller en de stijging in de dienstensector juist een meevaller. Toch wijzen beide indicatoren per saldo op robuuste economische groei.
   
• Ondernemers voorzien nog steeds stevige prijsstijgingen. Dat klinkt negatief vanuit het oogpunt van de bedrijfskosten, maar kan tegelijkertijd positief uitpakken voor de omzet. Traditioneel wijst de huidige combinatie van hoge deelindicatoren voor nieuwe orders en prijzen op sterke winstgroei. In het tweede kwartaal leverden prijsstijgingen in de VS al een belangrijke bijdrage aan de winstgroei.
   
• Voor de vooruitzichten van de Fed werd afgelopen week met argusogen gekeken naar de cijfers over de Amerikaanse arbeidsmarkt. Het aantal openstaande vacatures steeg in juli, na een neerwaartse herziening van het cijfer over juni. Cijfers over het aanname- en ontslagbeleid van bedrijven wijzen nog altijd op een stabiele arbeidsmarkt, zij het met weinig dynamiek.
   
• Toch steeg de werkgelegenheid in augustus sterk. Er werd gerekend op een groei van 55.000 banen, maar er kwamen 162.000 banen bij. De lichte daling van de werkgelegenheid in juli werd bovendien herzien naar een lichte stijging. De werkloosheid bleef onveranderd op 4,1%, doordat ook meer mensen zich op de arbeidsmarkt meldden.
   
• Voordat de Fed op 16 september een rentebesluit neemt, worden nog inflatiecijfers gepubliceerd. Die moeten echter wel een duidelijk dalende trend laten zien om de Fed van een renteverhoging te weerhouden.
   
• In de eurozone steeg de inflatie in augustus naar 3,3%, vooral door hogere energieprijzen. De kerninflatie daalde licht van 2,5% naar 2,4%. Positief was ook dat de inflatie in de dienstensector afnam van 3,3% naar 3,0%. De werkloosheid bleef in juli onveranderd op 6,4%.
   
• De detailhandelsverkopen vielen in juli tegen. Waar was gerekend op een stijging van 0,3% ten opzichte van juni, daalden de verkopen met 0,6%. Enigszins verzachtend was de opwaartse revisie in juni. 
   
• In de eerste helft van het jaar stegen de detailhandelsverkopen, die in de eurozone voor inflatie worden gecorrigeerd. Dat gebeurde ondanks de hogere energieprijzen en de knauw die het consumentenvertrouwen kreeg. Consumenten waren juist bereid hun besparingen aan te wenden om de uitgaven op peil te houden. Dit beeld is niet met één cijfer voorbij, maar vergt wel aandacht. Tezamen zal het de ECB er niet van weerhouden later deze maand de rente te verhogen, maar houdt wel de mogelijkheid open dat het bij één renteverhoging blijft.
   
• Aandelen kenden een wisselende week. Aan het begin van de week stonden de S&P 500 en de STOXX 600 onder druk. Hernieuwde beschietingen tussen de VS en Iran joegen de olieprijs op naar $94 (USD) en aan het einde van de week zelfs naar $96. Europese aandelen hadden bovendien te kampen met hogere gasprijzen.
   
• De S&P 500 kon later herstellen dankzij sterke cijfers over het producentenvertrouwen, al waren de arbeidsmarktcijfers net iets te veel van het goede. Die houden immers de weg naar renteverhogingen door de Fed open.
   
• Per saldo sloot de S&P 500 de week af met een minieme winst. De index noteert daarmee ongeveer 1% onder zijn all-timehigh van 13 augustus. Voor de STOXX 600 bleef een dergelijk herstel vrijwel uit. De index sloot de week af met een verlies van 0,8%.

 

Macro-economische ontwikkelingen

De (verwachte) cijfers

Verenigde Staten

• In de VS staat voor dinsdag het vertrouwen onder kleine ondernemers op de agenda. Deze NFIB-index geeft inzicht in het sentiment binnen een segment dat iets minder dan de helft van de Amerikaanse private werkgelegenheid vertegenwoordigt, maar relatief sterker is blootgesteld aan de binnenlandse vraag, financieringskosten en krapte op de arbeidsmarkt dan grote beursgenoteerde ondernemingen. De NFIB-index is hersteld van de dip als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten, maar voor augustus wordt een lichte daling verwacht.
   
• Vrijdag wordt het consumentenvertrouwen, gemeten door de Universiteit van Michigan, gepubliceerd. Volgens deze index is het vertrouwen onder consumenten ver te zoeken. Na een flinke daling in augustus wordt voor september opnieuw een afname verwacht. Vooral de hoge inflatie speelt het vertrouwen parten, maar ook het politieke klimaat. Democratische stemmers zijn een stuk somberder dan Republikeinen. Enigszins geruststellend is dat het lage vertrouwen consumenten er niet van heeft weerhouden meer te besteden.
   
• De aandacht zal vrijdag echter vooral uitgaan naar de inflatiecijfers over augustus. Er wordt verwacht dat zowel de totale inflatie als de kerninflatie onveranderd blijft op respectievelijk 3,4% en 2,4%. De CPI-index is weliswaar niet de inflatiemaatstaf waar de Fed het meest naar kijkt, maar samen met de producentenprijzen, die donderdag worden gepubliceerd, geeft deze een beeld van de ontwikkeling van de PCE-index. Als het inflatiecijfer hoger uitkomt dan verwacht, ontkomt de Fed nagenoeg niet aan een renteverhoging in september. Bij een inflatiecijfer dat gelijk aan of lager dan verwacht uitkomt, blijft het een dubbeltje op zijn kant.

 

Eurozone

• In de eurozone krijgen we maandag en dinsdag meer inzicht in de Duitse economie. Die weert zich kranig, gezien de inkoopmanagersindex en de fabrieksorders. Voor de industriële productie, die maandag wordt gepubliceerd, wordt voor juli voor de vierde maand op rij een stijging verwacht, ditmaal met 0,2% ten opzichte van juni. Voor de export in juli wordt voor de zesde maand op rij een stijging voorzien, nu met 0,9% ten opzichte van juni. Dat zou betekenen dat de Duitse export een groeitempo van ongeveer 6% op jaarbasis kan handhaven.
   
• Donderdag komt het beleidscomité van de ECB bijeen. Gezien de commentaren van beleidsmakers is een renteverhoging nagenoeg zeker. De ECB wil daarmee het signaal afgeven dat zij wil voorkomen dat de hoge energieprijzen doorsijpelen in de prijzen van andere producten of in de lonen. Omdat daarvoor tot nu toe beperkt bewijs is, zal kritisch worden gekeken naar de woorden van ECB-president Lagarde hierover. Een tweede renteverhoging later dit jaar, zoals de markt die nu inprijst, is wat ons betreft nog onzeker.
   

Belangrijke macro-economische publicaties

Van 7 tot en met 11 september

Publicatiedag	Regio	Publicatie van	Periode	Consensus
Maandag	Duitsland	Industriële productie MoM	Jul	0,2%
Dinsdag	Duitsland	Export MoM	Jul	0,9%
	VS	NFIB-index kleine ondernemers	Aug	99,3
Donderdag	Eurozone	ECB depositorente	Sep	2,50%
	VS	Kernproducentenprijzen MoM	Aug	0,3%
Vrijdag	VS	CPI-inflatie YoY	Aug	3,4%
	VS	Kerninflatie CPI YoY	Aug	2,4%
	VS	Consumentenvertrouwen Universiteit Michigan	Sep	51,0