Vermogensoverdracht bespreekbaar maken

Anita merkt dat het voor veel ouders soms moeilijk is om met hun kinderen over geld en vermogen te praten. ‘Hoe begin je erover? En wanneer begin je erover? Het is een heel persoonlijk en gevoelig onderwerp. Het gaat ook over het moment waarop de ouders er niet meer zijn. Bovendien zijn de kinderen vaak nog helemaal niet bezig met het vermogen van hun ouders en het beheer daarvan.

‘Ik zie vaak dat kinderen verrast zijn als ze de omvang van het vermogen van hun ouders ontdekken,' vertelt Anita. 'Dit gebeurt soms zelfs na het overlijden van de laatste ouder. Dat wil je voorkomen. Ik sprak bijvoorbeeld een dochter die haar baan opzegde, omdat ze ineens moest leren omgaan met een groot vermogen. Liever leren ouders hun kinderen dat eerder.’ Het mooie van schenken, vindt Anita, is dat je als ouder kunt zien wat je kind met het geld doet. ‘Zo kun je bijvoorbeeld schenken zodat je kind een eigen woning kan kopen.'

De overdracht van vermogen begint voor de ouders met de vraag. Doen ze dat tijdens hun leven? Of pas na hun overlijden? In het eerste geval is er sprake van een schenking. In het tweede geval van een erfenis. Het wordt ook wel 'schenken met warme hand' en 'erven met de koude hand' genoemd.
​
​ Anita: ‘Ouders vertellen me dat ze al willen beginnen met het overdragen van vermogen aan hun kinderen. Soms is er dan angst dat ze zelf tekortkomen. Ze willen niet dat ze uiteindelijk geld moeten lenen van hun kinderen. Ze moeten bij een schenking goed nagaan of ze al een bedrag kunnen missen zonder zelf in financiële problemen te komen. Of ouders maken zich zorgen dat hun kinderen het vermogen snel uitgeven. Die zorg kun je wegnemen door goed na te denken over de manier van schenken. Een populaire vorm is schenken op papier. Dan wordt het geld nog niet daadwerkelijk overgemaakt. Ouders kunnen ook voorwaarden aan de schenking koppelen. Zo houden ze zelf zeggenschap en controle over de besteding.’

Het familiegesprek heeft ook een zakelijke kant. Bij een beleggingsportefeuille praten ouders en kinderen samen over het beleggingsprofiel, de risicobereidheid en het duurzaamheidsprofiel.

 

‘De kinderen moeten leren omgaan met vermogen. Het familiefonds is dan een mooi instrument om vermogen over te dragen,’ vertelt Anita. ‘Kinderen kunnen zo leren wat er komt kijken bij vermogensbeheer. Het vermogen wordt ondergebracht in een fonds waarin ouders en kinderen participant zijn. Ze beleggen dan gezamenlijk. Dat biedt de volgende generatie de kans om ervaring op te doen met beleggen, inkomsten uit vermogen en het dragen van verantwoordelijkheid voor het vermogen. Voor de kinderen is er altijd tijd en ruimte om vragen te stellen.’

 

'Zie het familiefonds als een samenwerkingsverband. Door samen het goede te behouden en te combineren met de vernieuwing van de volgende generatie, biedt dat de beste waarborg voor continuïteit. Een ander samenwerkingsverband dat ik zie, is dat ouders en kinderen samen een goede doelen stichting opzetten. De gezinsleden deden dan samen deel aan de workshops van onze Filantropie Services. De dochter kon als bestuurslid van de stichting de kans krijgen om zo ervaring op te doen met het beheren van vermogen,’ vertelt Anita.

Het familievermogen is een gedeelde verantwoordelijkheid die al begint vóór het overlijden van de ouders. ‘Laat het overdragen van vermogen nooit op zijn beloop’, adviseert Anita. ‘Ik heb meegemaakt dat kinderen na het overlijden van hun ouders opeens een groot bedrag erfden. Het voelde voor hen alsof ze het zomaar in hun schoot kregen geworpen, zonder er iets voor te hoeven doen. Ze voelden zich daar heel ongemakkelijk bij en het leverde ook stress op. Het familiegesprek voorkomt dat.’

 

‘Zelfs in de beste families verloopt de communicatie niet altijd optimaal. Met je private banker als derde, onafhankelijke partij erbij kan een familiegesprek vaak op een prettige manier verlopen. Zo krijgt iedereen de kans om open te praten over wensen, verwachtingen en zorgen rondom het vermogen en de nalatenschap.’

Familiegesprekken zijn vaak mooie momenten waarin ouders en kinderen elkaar beter leren kennen, merkt Anita. 'De familieleden krijgen meer begrip en waardering voor elkaar. Het gaat ook over familiewaarden. Wat vinden de ouders belangrijk? Waar hechten de kinderen waarde aan? Welke waarden delen ze als familie?'

 

'Waar ouders het vermogen hebben opgebouwd, ziet de nieuwe generatie het vaak als een kans om hun leven en werk maatschappelijk relevant en zinvol te maken. Past deze wens van de kinderen bij de verwachtingen van de ouders? Het is goed om daar samen over te praten.'