Wanneer familiebelangen onverwacht botsen

Deze situatie zullen veel familiebedrijven herkennen. Want zodra financiële en persoonlijke belangen in elkaar grijpen, worden onuitgesproken verwachtingen ineens zichtbaar. Vraagstukken over opvolging, eigendom en governance komen daarbij samen en oude – vaak sluimerende - familieconflicten kunnen plots weer opspelen.

In de praktijk worden in veel familiebedrijven belangrijke gesprekken over de toekomst te lang uitgesteld. Het lijkt dan makkelijker om moeilijke onderwerpen te vermijden, maar hierdoor worden problemen juist groter. Een veelgemaakte fout is om alle kinderen gelijk te behandelen, zonder te kijken naar hun betrokkenheid bij het bedrijf. Gelijkheid lijkt eerlijk, maar kan tot wrijving leiden wanneer de rollen en bijdragen verschillen.

Zeker als de financiële afhankelijkheid van ouders nog afhangt van het bedrijf, wordt het gesprek met de kinderen extra lastig. Hierdoor schuiven ouders het maken van keuzes voor zich uit tot het bijna te laat is. Door scenario’s op tijd te bespreken, voorkom je dat familievermogen later voor spanningen zorgt.

De genoemde spanningen en tegenstellingen zijn vaak de ‘onzichtbare olifanten’ in de kamer. Iedereen merkt dat het schuurt, maar niemand benoemt het. Juist daarom is  het belangrijk om op tijd samen om tafel te gaan. Begin met een open gesprek, zonder direct naar een oplossing te zoeken. Deel eerlijk je wensen en zorgen. Bespreek welke rol je zelf wilt nemen en wat je van de ander verwacht.

Steeds meer families kiezen ervoor om zulke gesprekken samen te organiseren. Een familiegesprek helpt daarbij om onderlinge verwachtingen en zorgen op tafel te krijgen en vast te leggen waar de prioriteiten liggen en wat iedereen echt belangrijk vindt. Ze doen dit bijvoorbeeld in een speciaal familiegesprek onder begeleiding van een onafhankelijke derde.

Na zo’n gesprek maken families soms samen een familiestatuut. Hierin leggen ze afspraken vast over andere de gezamenlijke familiewaarden en de afspraken en spelregels voor eigendom en opvolging. Zo weet iedereen waar je als familielid aan toe bent en kunnen ook toekomstige generaties daarop voortbouwen.

Het loont om alle kinderen bij het gesprek te betrekken. Nodig daarbij ook de kinderen uit die niet in het bedrijf werken. Zo maak je eerlijke keuzes en voorkom je later teleurstelling of onbegrip. Begin daarnaast als ouders zelf op tijd met financiële planning. Zo zorg je dat ook jouw financiële onafhankelijkheid blijft gewaarborgd.

Omdat iedere familie anders is en keuzes maken soms lastig zijn, is het goed om te weten dat je niet alles alleen hoeft te doen.

Een vermogensstructureerder van Van Lanschot Kempen kan als specialist de familie begeleiden. Deze specialist kan optreden als onafhankelijke gesprekspartner tijdens een familiegesprek. Ook kan de vermogensstructureerder de familie doorverwijzen naar een andere partij in het netwerk. Een onafhankelijke gesprekspartner overziet het geheel en helpt familieleden om hun verwachtingen uit te spreken. Met kennis van financiële, juridische en relationele aspecten draagt de vermogensstructureerder creatieve oplossingen aan en voelt ondertussen aan waar spanningen kunnen onstaan.